Huidige toestand

Na een aarzelende start in 2008 begint het project van den Kornputkwartier wat meer op stoom te komen. De voormalige van den Kornputkazerne is gesloopt op het hoofdgebouw, de legeringsgebouwen B en C en het keuken-eetzaalgebouw na. Op de vrijgekomen ruimte worden nu allerlei kleine projecten voor eengezinswoningen gerealiseerd. Begonnen werd op de plek waar de stormbaan lag.

Bij bezichtiging in november 2011 is het hoofdgebouw klaar, dit is geschikt gemaakt voor de huisvesting van autistische jongeren. Het uiterlijk is wat “vriendelijker” gemaakt door licht gekleurde panelen tussen de ramen te plaatsen. De verhuurder, Omnia Wonen, heeft ook de legeringsgebouwen in eigendom en realiseert hierin in totaal 44 appartementen. Ook hier wordt het uiterlijk aangepast in dezelfde stijl als het hoofdgebouw. Aan diverse gevels zijn ijzeren balkonconstructies verschenen en op de zolderverdiepingen zijn inpandige balkons gerealiseerd. De achterzijdes van deze twee gebouwen worden helaas ontsierd door dicht opeenstaande goedkoop aandoende bergingen. De oplevering van de appartementen is waarschijnlijk in het begin van 2012. De keuken-eetzaal zal tot 2013 gebruikt worden als school en daarna alsnog gesloopt.
De overgebleven kazernegebouwen worden in de toekomst aan drie kanten ingesloten door nieuwe bebouwing.

Geschiedenis

De Johan van den Kornputkazerne werd begin 1940 opgeleverd en gedurende de oorlogsjaren door de Duitsers gebruikt. Direct na de oorlog werden er troepen voor de inzet in Nederlands-Indië opgeleid en vervolgens werd de kazerne gebruikt voor de opleidingen van het Regiment Infanterie Johan Willem Friso.

In 1953 werd er het parate, tot het Regiment Infanterie Oranje Gelderland (RIOG) behorende 423 Bataljon Infanterie Oranje Gelderland gelegerd. Het bataljon dat de enige gebruiker van de kazerne was, werd in 1964 vooruitlopend op de invoering van de YP-408 omgedoopt in 45 Pantserinfanteriebataljon. Tevens werd het bataljon in dat zelfde jaar de traditiedrager van het RIOG, daartoe kwam het regimentsvaandel over uit Roermond. Vanaf toen werden beëdigingen van nieuw benoemde officieren uitgevoerd op de van den Kornputkazerne. Ook vonden er de jaarlijkse korps-diners plaats en de reünies van de Indië-veteranen van de tot het RIOG behorende infanterieregimenten.

45 Painfbat werd samen met 43 en 44 Painfbat vanwege hun legering in het agrarische noorden, de Boerenbataljons genoemd. In najaar 1974 dreigde na zware regenval een mislukte aardappeloogst in Zeeland. Enkele dienstplichtigen van 45 Painfbat kwamen met het idee om militairen in te zetten om de aardappels met de hand te oogsten. Dit groeide uit tot een Landmachtbrede aktie. Vrijwel heel het bataljon reisde op vrijwillige basis af naar Zeeland om te helpen met de oogst.
Ook in de jaren ’70, maar van een heel andere orde van grootte, was de inzet van het bataljon tijden de treinkapingen door Molukkers in De Punt en bij Wijster in Drenthe, en later bij de bezetting door Molukkers van het Provinciehuis in Assen.

Toen de Koude Oorlog in 1990 onverwacht ten einde kwam begon de Landmacht te krimpen en op grote schaal te reorganiseren. Eén van de gevolgen was dat 45 Painfbat op 29 oktober 1991 zijn traditie van het RIOG moest overdragen om daarna de traditie van het Regiment van Heutsz voort te zetten. Ze nam die over van het mobilisabel gestelde 48 Painfbat uit Den Bosch. Omdat de kazerne waar 48 Painfbat gelegerd was afgestoten werd, kwamen behalve de traditie het van Heutszmuseum en enkele monumenten uit Den Bosch naar de van den Kornputkazerne. Lang zou dit niet duren want in 1994 werd ook 45 Painfbat opgeheven. In 2005 is het weer opgericht en momenteel op de Generaal Spoorkazerne te Ermelo gelegerd.
De laatste dienstplichtigen van 45 Painfbat zwaaiden in 1994 vervroegd af en het beroepskader ging over naar het op de kazerne opgerichte 41 Schoolbataljon, dat de opleiding van de vervangers van de dienstplichtigen, de Beroeps Bepaalde Tijd (BBT'ers) ging verzorgen. Het Schoolbataljon zou in 1998 naar de JWF-kazerne in Assen verhuizen.
Het Schoolbataljon was de laatste gebruiker van de Landmacht, hierna werd de kazerne gebruikt om een deel van de dan steeds groter wordende stroom asielzoekers op te vangen. Er volgde een verbouwing, omdat met zijn tienen op één kamer liggen buiten het leger niet populair is.
Toen de stroom asielzoekers afnam was de kazerne ook in deze vorm niet meer noodzakelijk en kwam leeg te staan.

Naamgever

Johan van den Kornput werd geboren in april 1542 en stamde uit een welgesteld Breda's geslacht. Hij ging in de leer in Duisburg bij Gerard Mercator (ondermeer beroemd cartograaf) en vervaardigde later stadsgezichten.
Sinds 1574 was hij betrokken bij de opstand tegen Spanje. In 1578 was van den Kornput aktief bij de belegering van Deventer en later leidde hij de succesvolle verdediging van Steenwijk eind 1580, begin 1581.
De stad zou in 1582 weer in Spaanse handen vallen. Van den Kornput hield zich dan bezig met andere zaken, zo was hij aktief bij het ontwerpen van vestingwerken en  belegeringsmiddelen. In 1592 werd onder leiding van prins Maurits Steenwijk weer terug veroverd en van den Kornput was erbij. Zijn laatste jaren sleet hij als garnizoenscommandant van Coevorden en Emden. Hij overleed op 17-9-1611 en werd begraven in de Martinikerk te Groningen.

Overig

De van den Kornputkazerne dateert uit 1939 en is gebouwd naar een standaardontwerp van kapitein der genie A.G. Boost voor één bataljon infanterie.
Het heropgerichte 45 Painfbat is tegenwoordig weer de traditiedrager van het Regiment Infanterie Oranje Gelderland. De traditie van van Heutsz is ondergebracht bij 12 Infanterie Luchtmobiel in Schaarsbergen, waar tevens het van Heutszmuseum op de Oranjekazerne onderdak heeft gevonden.

Voor foto's uit het recente verleden, kijk in:

 

Meer weten? In achtergronden, interbellum en einde koude oorlog, worden de periodes en de defensiepolitiek rond het ontstaan en de afstoting beschreven. In architectuur, 1919-1945, de bouw en stijl van deze en andere kazernes.