Adolf van Nassaukazerne, Annerweg, Zuidlaren


Huidige toestand

De voormalige Adolf van Nassaukazerne is grotendeels afgebroken en op de vrijgekomen ruimte is een woonwijkje gebouwd. Het poortgebouw is als enige gebouw aan de sloophamer ontsnapt en is in gebruik als multifunctioneel dienstverleningscentrum, dat "De Kazerne" is gedoopt. Hier hebben ondermeer administratieve bedrijfjes en een fysiotherapiepraktijk een onderkomen gevonden. Het voormalige exercitieterrein is nu een parkje/grasveld en kinderspeelplaats, omgeven door eengezinswoningen.

Geschiedenis

Binnen een jaar na de legging van de eerste steen voor de kazerne in 1938, werd de van Nassaukazerne in april 1939 in gebruik genomen door 12 Regiment Infanterie (12 R.I.). Na de Duitse invasie van mei 1940 was de kazerne voor de duur van de oorlog in gebruik bij de Duitse Wehrmacht.

Over de periode na het vertrek van de Duitsers tot 1950 is weinig bekend. Wel dat er net als in zovele andere Nederlandse kazernes, militairen werden opgeleid voor de inzet in Nederlands-Indië. Mogelijk betrof dit in Zuidlaren (ook) militairen voor de Aan- en Afvoertroepen.
In 1950 werd de landmacht gereorganiseerd, 1 R.I. en 9 R.I. werden samen Regiment Infanterie Johan Willem Friso, met als parate eenheid 422 Bataljon Infanterie dat werd gelegerd in Zuidlaren. Na tussentijds nog een naamswijziging stond deze eenheid vanaf 1960 bekend als 44 Painfbat JWF (Johan Willem Friso). In de jaren '70 was 44 Painfbat aktief betrokken bij een tweetal gebeurtenissen die Nederland op zijn kop zetten. Het bataljon verleende militaire bijstand tijdens de gijzeling van de Franse ambassade in Den Haag in 1974. Ook werd het ingezet bij de treinkaping door Zuid-Molukkers nabij De Punt in 1977.

Vanaf 1966 was 44 Painfbat beschikbaar voor uitzending in het kader van veiligheidstaken voor de Verenigde Naties. Iedere dienstplichtige kreeg vlak voor de indiensttreding een vragenlijst, waarop men zich onder meer voor uitzending in VN-verband kon opgeven en zodoende in Zuidlaren terecht kon komen. Omdat uitzending nog nooit was voorgekomen, was het een mooie mogelijkheid voor dienstplichtigen uit die regio om zo dicht bij huis gelegerd te worden. Maar in 1979 kwam het daadwerkelijk zover en was het even slikken voor sommige "vrijwilligers". 44 Painfbat werd ingezet als onderdeel van Unifil in Zuid-Libanon, waar een bufferzone aan de noordgrens van Israël werd bewaakt. Deze inzet kwam ten einde in 1985 en de inzet van Unifil als geheel kon door het beperkte mandaat niet echt een succes worden genoemd. Veel Nederlandse militairen zagen dingen die moeilijk te verwerken waren en kregen daar psychische problemen mee na hun terugkeer in Nederland. Uiteindelijk, toen er al heel wat tijd was verstreken, erkende de landmacht deze zaken en verbeterde de nazorg voor uitgezonden militairen.

In 1990 eindigde de Koude Oorlog en de noodzaak voor een omvangrijk leger verviel. Op 16 april 1992 werd 44 Painfbat opgeheven en de Adolf van Nassaukazerne gesloten. 44 Painfbat werd in de jaren '90 weer opgericht en is heden ten dage gelegerd in Havelte. De kazerne kwam in 1992 niet leeg te staan, want nog in dat jaar tot in 1995 zouden er asielzoekers worden gehuisvest. Daarna volgde de afbraak en herontwikkeling tot dienstverleningscentrum en woonwijkje.

De naamgever

 

Adolf van Nassau werd op 11 juli 1540 op de Dillenburg (D) geboren en was de op één na jongste broer van Willem van Oranje.
Hij studeerde te Wittenberg en zou als zoveel andere jongemannen van adel uit die tijd, als militair betrokken raken bij één van de talloze oorlogen in het Europa van die jaren. In 1566 streed hij tegen de Turken die vanaf de Balkan steeds verder Europa binnendrongen. Daarna sloot hij zich aan bij Willem van Oranje in de strijd voor de onafhankelijkheid van de Nederlanden.
Hij vocht in het begin van 1568 aan de zijde van zijn oudere broer in Brabant en trok later dat jaar met zijn broer Lodewijk van Nassau mee naar het noorden van de Nederlanden. Hij sneuvelde op 23 mei tijdens de Slag bij Heiligerlee. Zijn paard sloeg op hol en hij kwam ten midden van de Spaanse troepen uit waar hij werd gedood. De slag werd overigens wel gewonnen.


Overig

De Adolf van Nassaukazerne is gemaakt naar een standaardontwerp van kapitein der genie A.G. Boost voor één bataljon infanterie.